[Main page][Title page][Library]
|
Statek s.s."Lida" |
W latach 1938-1950, miasto Lida, miała swojego, pływającego po morzach i oceanach świata imiennika. Był to nowoczesny przystosowany do przewozu drewna, statek o nazwie "Lida". Armatorem było
Polsko-Brytyjskie Towarzystwo Okrętowe S.A. „Polbryt”
z siedzibą w Gdyni, ktуre jego budowę zleciło stoczni Swan, Hunter&Wigham Richardson Newcastle-on-Tyne.
Statek ten miał pojemność 1568 BRT / 790 NRT i nośność 2110 ton. Przy długości 77,1 m i szerokości 11,8 m mуgł podrуżować z prędkością 10 węzłуw. Napędzany był dwuprężną 2-cylindrową maszyną parową systemu Lentza o mocy 1100 KM.
fot.E.Raulin
s.s.„Lida” był ostatnim przedwojennym nabytkiem „Polbrytu” – na zdjęciu podczas załadunku tarcicy w porcie gdyńskim.
Był to bardzo szczęśliwy statek, nawet trafiony bezpośrednio (20 stycznia 1941 roku) bombą lotniczą w IV ładownię uniknął większych uszkodzeń, albowiem bomba ześliznęła się za burtę gdzie eksplodowała powodując jedynie niewielkie przecieki poszycia.
Lotnicze zdjęcie „Lidy” w wojennym, szarym kamuflażu, z zamalowanymi nazwą
i bulajami. Na nadbudуwce śrуdokręcia słabo widoczne przeciwlotnicze karabiny maszynowe, a na rufie – działo 75 mm.
fot.J.Miciński „Księga Statkуw Polskich 1918-1945”
Drewnowiec s.s.”Lida” znуw w cywilnej szacie, jedynie tratwy na wantach rufowego masztu przypominają wojenne czasy. Na kominie widoczne godło Polsko-Brytyjskiego Towarzystwa Okrętowego S.A. „Polbryt”. „Lida” powrуciła do Gdyni 6 sierpnia 1946 roku.
Kpt.ż.w. Jerzy Święchowski
fot. J.Pertek „Druga mała flota”
s.s.„Lida” pod dowуdztwem kpt. ż.w. Jerzego Święchowskiego 4 sierpnia 1940 roku dokonała brawurowej ucieczki z Casablanki , gdzie przebywała aresztowana przez kolaborujących z nazistowskimi Niemcami Francuzуw z уwczesnej Francuskiej Afryki Zachodniej. Ucieczka trwała cztery, pełne napięcia i ciężkiej pracy załogi, doby. Statek idąc pełną prędkością 8 sierpnia szczęśliwie dotarł do Ponta Delgada na Wyspach Azorskich.
Z przymusowym pobytem w Casablance wiąże się stosunkowo mało znana historia prуby wynajęcia s.s.”Lida” przez grupę miejscowych Żydуw na podrуż do Ameryki. Kapitan J.Święchowski tak wspomina
to wydarzenie:
„ W mig zostało wszystko obmyślone
z ”Lidy” zrobić „pasażera” – głupstwo; koszty głupstwo, pieniądze się znajdą; pozwolenie miejscowych władz – też da się zrobić; poparcie samego sułtana już jest. Tylko to Vichy, wszechwładne Vichy,
bez ktуrego pozwolenia nie można już tutaj zrobić kroku[...].”
Zamiar ten udaremniła niemiecka misja wojskowa, ktуra objęła w tym czasie faktyczną władzę we Francuskiej Afryce Zachodniej (źrуdło: J.Miciński „Księga Statkуw Polskich 1918-1945 str.207)
W 1950 roku „Lida” została nabyta przez Polską Żeglugę Morską w Szczecinie, a nowy właściciel zmienił jej nazwę na „Gliwice”. W PŻM wykonała 415 podrуży zanim 28 stycznia 1967 roku opuszczona została na niej bandera.
fot.J.Uklejewski
Na zdjęciu: ex-„Lida” przyjmuje ładunek zboża z przybyłego do Gdyni superzbiornikowca.
(fot.J.Rydzewski)
Przez kilka lat s.s.„Lida”, post s.s.„Gliwice” służyła jako pływający magazyn „MP-ZPS-1” w porcie w Szczecinie, aby ostatecznie w roku 1973 zakończyć swуj morski żywot.
Materiał dostarczony przez Jerzego Kurycyna - opracował Leon Lauresz
