Polskie pismo historyczno- krajoznawcze
na Białorusi

 

 

Szanowni Państwo

Na terenie dzisiejszego sielsowietu w Naczy (rejon werenowski, obwód grodzieński) w swoim czasie mieszkali takie wybitne osoby jak historyk Teodor Ostyk-Narbutt (1784-1864), jego dzieci Ludwik, Franciszek, Bolesław, Teodora - uczestnicy powstania 1863-1864 - oraz syn Stanisław, znany jako legendarny lekarz Brasławszczyzny, jak również Wandalin Szukiewicz (1852 - 1919) - archeolog, etnograf, publicysta. Zasługi wymienionych osób dla Polski, Litwy, Białorusi są og­romne, lecz pamięć o nich na ich małej ojczyźnie nie jest należycie uszanowana.

Naprawić tę historyczną niesprawiedliwość pomogłoby stworzenie w Naczy i w sielsowiecie Centrum Historyczno-Pamiątkowego (CHP) im. Ostyk-Narbuttów i W. Szukiewicza. W składzie tego centrum mogłyby być:

1. Muzeum (nie istnieje)

2. Grób Teodora Ostyk-Narbutta przy kościele w Naczy

3. Groby jego żony Krystyny Sadowskiej i syna Bolesława we wsi Szawry

4. Kaplica koło wsi Nacza, w której został pochowany W. Szukiewicz

5. Znaki pamiątkowe na miejscach byłych siedzib Teodora Ostyk-Narbutta, Ludwika Ostyk-Narbutta i Wandalina Szukiewicza we wsiach Szawry, Sierbieniszki i Nacza (nie istnieją)

Stworzenie centrum im Ostyk-Narbuttów i W.Szukiewicza jest moją własną ideą, nad zrealizowaniem której pracuję od początku 2001 r. Co już zostało zrobione?

1. O tej idei wiedzą odpowiednie władze białoruskie

2. Został rozpoczęty remont zniszczonej kaplicy

3. Władze wydzieliły pokoik w Szkole Średniej w Naczy dla założenia ekspozycji muzealnej

4. Został przyszykowany do wydania zbiór poezji w języku białoruskim o rodzinie Narbuttów

5. Pracuję nad stworzeniem programu artystycznego (w tym własnego autorstwa) w celu popularyzacji idei CHP

6. Gromadzę materiały, które mogłyby się stać eksponatami przysz­łego muzeum

7. Organizuję spotkania z uczniami i nauczycielami szkoły w Naczy i innych szkół rejonu w celu zapoznania ich z życiem i działal­nością naszych wybitnych ziomków

8. Moje historyczno-krajoznawcze materiały są dru­kowane w takich wydaniach jak "Woranauskaja gazieta", "Lidzki Letapisiec", "Krajaznauczaja gazieta". Jednak sprawa posuwa się bardzo powoli. Najgłówniejszy pro­blem - brak funduszy. Na władze liczyć nie możemy.

Wydaje mi się, że należytym uszanowaniem pamięci tych osób powinny się zająć zjednoczenia społeczne i osoby prywatne. Warto przypomnieć, jak na uzbierane przez żoł­nierzy 76-go pułku polskiej piechoty z Grodna pieniądze zo­stał wybudowany w 1933 r. pomnik na grobie Ludwika Ostyk-Narbutta i jego 12-tu kolegów we wsi Dubicze na obecnej Litwie. Istnienie muzeum pomogłoby bo­haterskim Ostyk-Narbuttom powrócić do ich ojczyzny.

 

Włodzimierz Rul, wieś Nacza, rejon werenowski, obwód grodzieński, Białoruś