Polskie pismo historyczno- krajoznawcze
na Białorusi

 

 

 

Jubileusz 80-lecia parafii w Brzozówce

 

Założenie parafii

Początki parafii Niemen (dzisiaj Brzozówka) sięgają roku 1923, kiedy to na życzenie Juliusza Stollego, właściciela huty szkła „Niemen”, została utworzona w budynku huty kaplica. Dnia 09.06.1923r. proboszcz parafii Jelna Ks. Stanisław Mikulski dokonał jej poświęcenia. W porze letniej co dwa tygodnie odprawiał w niej Mszę św. Dekretem z dnia 06.09.1924 r. - wydanym przez biskupa wileńskiego Jerzego - ks. Piotrowi Bajkiewiczowi powierzono troskę nad kaplicą, z prawem błogosławieństwa małżeństw, jak również obowiązkiem nauczania religii w szkołach w Niemnie, Sielcu, Rudzie i Ogrodnikach. Pierwszą Mszę św. w kaplicy odprawił ks. Piotr 7.09.1924r.

W 1928 r. podczas wizytacji ks. arcybiskupa Jałbrżykowskiego właściciele huty szkła wydzielili działkę o powierzchni 1 hektara pod budowę kościoła i plebani. Ofiary na budowę kościoła składali nie tylko parafianie, ale także pracownicy huty. Od 1 listopada 1928 r. na budowę nowej świątyni potrącano wszystkim pracownikom - 1 % zarobków.

Na mocy dekretu biskupa wileńskiego z 29.02.1928 r. powstała nowa parafia pw. Zesłania Ducha Świętego, wydzielona z parafii Jelna. Liczyła ona około 1000 wiernych. Pierwszym proboszczem został wspomniany ks. Piotr Bajkiewicz. Rozpoczęto gromadzenie materiałów budowlanych.

Budowa kościoła

23 sierpnia 1930 r. postawiono krzyż na placu budowy i rozpoczęto pierwsze wykopy pod fundamenty kościoła, a już 12 grudnia kościół stał w surowym stanie, przykryty gontem. Jesienią 1930 r. rozpoczęto budowę plebanii.

Drewniany kościół wybudowany został przy współpracy parafian oraz fundatorów - właścicieli huty szkła państwa Stollich. Chcąc wyrazić wdzięczność ks. proboszczowi P. Bajkiewiczowi za trud przy budowie świątyni parafianie ofiarowali mu miniaturę figury „Sursum Corda” z napisem: "Czcigodnemu Ks. Proboszczowi Piotrowi Bajkiewiczowi w dowód głębokiej wdzięczności za niestrudzoną pracę nad wzniesieniem Domu Bożego. - Parafianie. Brzozówka 20 marca 1932 r.” Podobną figurę Chrystusa dźwigającego krzyż ustawiono przed kościołem w 1934 r. poświęconą przez dziekana ks. Bojaruńca z okazji roku jubileuszowego.

13 września 1934 r. na miejsce ks. Piotra Bajkiewicza został wyznaczony Ks. Justyn Skokowksi. Kolejnymi duszpasterzami byli: ks. Aleksander Emil Zonn, równocześnie administrator kościoła w Minojtach, następnie od 1935 r. Ks. Antoni Dziczkaniec. W 1937 r. parafia liczyła 1233 osób. Tuż przed wojną 24 maja 1939 r. parafię objął ks. Stefan Sieczko. Jak wspomina siostrzenica księdza Pani Helena Usinowicz, zamieszkali wraz z księdzem u państwa Frintów. Mieszkanie to było wynajęte dla księży przez właściciela huty, gdyż plebania nie była jeszcze wykończona. Dopiero w 1941 r. ks. Sieczko przeprowadził się na plebanię.

Bolesne wydarzenia

Czas II wojny światowej, jak i okres powojenny nie sprzyjał rozwojowi dopiero co powstałej parafii. Kościół został zamknięty, a ks. Stefan Sieczko 4 maja 1944 r. musiał opuścić parafię. Od 1944 r. do 1991 r. parafia pozostała bez duszpasterza. Wierni korzystali z posługi kapłanów, w pobliskich Waszkiewiczach, Minojtach i Nowogródku.

Najbardziej bolesnym wydarzeniem dla parafian była wydana w 1954 r. decyzja władz świeckich o zburzeniu kościoła. Wspominają starsi parafianie: „Do tego haniebnego czynu wyznaczono grupę pracowników huty pochodzenia polskiego. Ci jednak odmówili. Wyznaczono innych, którzy brali bezpośredni udział w burzeniu kościoła. Był to widok nie do opisania. Ludzie modlili się i płakali”. Z rozebranego kościoła wybudowano dwa baraki mieszkalne, które do dziś przypominają bryłę kościoła. Na fundamentach zniszczonego kościoła wybudowano hotel robotniczy.

Powstała z ruin

W 1991 r. powstał Komitet Parafialny, a parafia na nowo otrzymała status prawny. Co raz częściej pojawiało się pragnienie budowy nowego kościoła i to na miejscu dawnego. Po wielu staraniach odzyskano plac kościelny i budynek hotelu robotniczego, w którym urządzono tymczasową kaplicę. Opiekę duszpasterską sprawował ks. Antoni Dzie-mianko, były proboszcz z Nowogródka. W tym samym roku proboszczem został mianowany ks. Andrzej Stopyra kapłan diecezji przemyskiej, który przybył z Polski na zaproszenie wiernych. W szlachetnym, ale i niełatwym zamiarze budowy świątyni, parafianie z Brzozówki nie pozostali sami. W październiku 1992 r. powstał w Kaliszu (Polska) Komitet Pomocy w Odbudowie Kościoła. Sercem i duszą komitetu była Pelagia Krystyna Jachowicz. Wierni parafii kaliskich, jak i innych parafii w Polsce nie szczędzili pieniędzy na tak szczytny cel.

W maju 1992 r. na fundamentach dawnej świątyni rozpoczęto budowę nowego kościoła według projektu inż. Stanisława Pąprowicza (Polska). 7 czerwca 1992 r. w Uroczystość Zesłania Ducha Świętego ks. bp Aleksander Kaszkiewicz dokonał poświęcenia kamienia węgielnego. Dowodem na wielkie zaangażowanie parafian w budowie nowej świątyni jest fakt, że już 14 listopada tegoż roku została odprawiona pierwsza Msza św. Kościół był jeszcze w surowym stanie. Niemałą radością było to, że w roku 1996r. został przekazany parafii budynek dawnej plebani.

Z biegiem lat kościół stawał się coraz piękniejszy. Powróciło wiele przedmiotów liturgicznych, obrazów ze starego kościoła, przechowywanych w kościele w Nowogródku, czy też przez ludzi w swoich domach.

Dzięki obecności kapłana na stałe, systematycznej katechizacji, różnym praktykom duszpasterskim, również wielu ludzi odnalazło drogę do Boga. Dziś parafia liczy około 2300 wiernych.

Ważnym wydarzeniem w historii parafii było poświęcenie nowego kościoła pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego, którego dokonał ks. biskup Antoni Dziemianko 18 sierpnia 2001 r. Oby wierni, którzy będą nawiedzać tę świątynię w Brzozówce - jak czytamy w Akcie Konsekracji kościoła - oddawali w niej cześć Bogu jak najdłużej. Niech będzie ona świadectwem odnowy życia religijnego i niech pobudza ludzi do wzrostu wiary, nadziei i miłości oraz do dawania świadectwa życia chrześcijańskiego. Niech służy sprawie jedności chfześcijan. Niech Bóg za pośrednictwem Maryi Matki Kościoła błogosławi tym, którzy wytrwałą modlitwą, radami, środkami materialnymi przyczynili się do odbudowy kościoła w Brzozówce.

Ks. Andrzej Stopyra

Słowo Życia, nr 12 (257), 15 czerwca 2008 r.