Polskie pismo historyczno- krajoznawcze
na Białorusi

 

 

 

2 stycznia w Domu opieki dla starszych osób odbyło się spotkanie opłatkowe z udziałem członków Legionu Marii, zespołu „Kresowiacy” oraz sióstr zakonnych z lidzkich parafii. Po wspólnej modlitwie pensjonariusze zgromadzili się dla wysłuchania koncertu kolęd. W trakcie koncertu odbyło się łamanie opłatkiem i składanie życzeń. Była również niespodzianka – imprezę odwiedził św. Mikołaj z prezentami. Gość spotkał się także z tymi, którzy z powodów zdrowotnych nie mogli uczestniczyć w spotkaniu. Trzeba odznaczyć, że pensjonariusze reagowali bardzo żywo, przypominali polskie wiersze, razem śpiewali kolędy, układali życzenia i dziękowali gościom.
***
3 stycznia prezent świąteczny dla lidzian przygotował teatr młodzieżowy pod kier. Anny Komincz. W małej sali Domu Kultury odbyła się premiera spektaklu „Gość oczekiwany”. Fachowość, autentyczność wykonania wywoływały spontaniczne oklaski widzów. Po przedstawieniu artyści nie tylko usłyszeli gromkie brawa i słowa uznania, ale dostali także słodki poczęstunek od prezesa Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lidzkiej A. Kołyszko oraz pierwsze zaproszenie na występy gościnne z tym przedstawieniem do Oszmiany.
***
Rozporządzeniem z dn. 5 stycznia prezydent RB Aleksander Łukaszenka wyznaczył Lidę na stolicę kolejnych ogólnobiałoruskich dożynek.
***
8 stycznia dyrektor Lidzkiego Muzeum Historii i Sztuki Anna Drab została wyróżniona premią prezydenta Białorusi „Za duchowe odrodzenie”. Gratulujemy.
***
10 stycznia zespół „Kresowiacy” koncertował w parafii Bożego Miłosierdzia w Lidzie. Najpierw śpiewał podczas Mszy św., a po jej zakończeniu przedstawił koncert kolęd. Mimo zimna, panującego w kościele, parafianie na czele z księdzem proboszczem Stanislawem Pacyną okazali wielką wytrwałość i wdzięczność, nagradzając występy gorącymi brawami.
***
10 stycznia parafia św. Józefa Kalasancjusza przedstawiła Jasełka w Lidzkim Domu Dziecka. Młodzi parafianie pokazali swoim rówieśnikom historię narodzenia Jezusa oraz wręczyli słodkie prezenty.
***
W niedzielę 17 stycznia zespół „Kresowiacy” koncertował w parafii oszmiańskiej. Najpierw sami artyści razem z parafianami obejrzeli przedstawienie o tematyce bożonarodzeniowej przyszykowane przez miejscową młodzież. Po spektaklu ksiądz proboszcz Jan Puzyna zachęcił obecnych do wspólnego śpiewania kolęd z zespołem „Kresowicy”, ale bez podziału na widzów i artystów. Śpiew zespołu towarzyszył również i wieczorowej Mszy św., przed początkiem której lidzianie przedstawili koncert polskich kolęd.
***
Zobaczył światło dzienne pierwszy numer gazetki polskiej młodzieży z Centrum Twórczości w Lidzie pt. „Polskie pokolenie”. Grudniowy numer zawiera dużo materiałów świątecznych, opowiada o polskich imprezach w Centrum, o wycieczce do Polski. Nie zabrakło również ankiety dla rówieśnika. Starszoklasiści znajdą „Kącik maturzysty”. Nad numerem pracowali uczniowie starszych klas pod kierunkiem nauczycielki Iny Jankowskiej.
***
16 stycznia w Centrum Twórczości odbył się koncert świąteczno-sprawozdawczy dzieci uczących się języka ojczystego w Centrum (nauczycielka Ina Jankowska), szkołach nr 4 (nauczycielka Maria Krzyk) i krupowskiej (nauczycielka Natalia Kozłowa). Na koniec spotkania prezes TKPZL złożył dzieciom, nauczycielom oraz rodzicom najserdeczniejsze świąteczne życzenia i przekazał uczestnikom słodkie prezenty.
***
24 stycznia zespół „Kresowiacy” wyjechał do Bielicy, gdzie rano śpiewał na Mszy św., a później wystąpił z koncertem kolęd. Tego dnia słupek na termometrze obniżył się do ponad 20-tu stopni i trzeba było podziwiać tych ludzi, którzy marznąc nie szczędzili braw dla artystów z Lidy, a ci odpowiadając na szczere zaangażowanie widzów wkładali w śpiew całe swoje serce.
***
Tradycja obchodów Dnia Babci i Dziadka na dobre zakorzeniła się w Centrum Twórczości Dzieci i Młodzieży, gdzie święto jest obchodzone przez najmłodszych uczniów kółka języka polskiego. Na obchody święta przyszło kilkadziesiąt babć i dziadków, a dzieci popisywały się swoimi umiejętnościami w języku polskim. Dzieci wręczyły dziadkom własnoręcznie wykonane serduszka na patyczku z wpisanymi życzeniami i odśpiewały „Sto lat!”
***
31 stycznia „Kresowiacy” śpiewali na porannej Mszy św. w naszym sanktuarium diecezjalnym w Trokielach, po której przedstawili koncert kolęd. Jak wiadomo zespół często jest zapraszany na uroczystości odpustowe do Trokiel na początek lipca, kiedy trzeba śpiewać dla kilku tysięcy pielgrzymów. Trokiele w okresie kolędowania – to było nowe niesamowite przeżycie dla lidzian. Wielkie uczucie sacrum przy cudownym obrazie Pani Trokielskiej i uczucie domowego święta i ogniska w pięknym drewnianym kościele jednocześnie. A do tego piękny zimowy pejzaż, ołtarz główny na dziedzińcu zasypany śniegiem na dobrych parę metrów i tylko wąska ścieżka z kościoła do plebanii.
Popołudnie tego samego dnia było poświęcone parafii świętego Józefa Kalasancjusza w lidzkim osiedlu Industrialny. Świąteczny wystrój świątyni, późny wieczór, gościnność parafian stworzyły przyjemną atmosferę, w której „Kresowiacy” dzielili się swoim kunsztem artystycznym wykonania kolęd oraz pewnymi refleksjami. Oklaski oraz kolejne zaproszenie jest dowodem piękna i pożytku tego spotkania u ojców Pijarów.
***
W dn. 6-7 lutego w Grodnie odbyły się republikańskie eliminacje Międzynarodowej Olimpiady Języka i Literatury Polskiej dla uczniów 10-11 klas. Część pisemna składała się z rozprawki na temat literacki oraz części gramatycznej, która obejmowała rozumienie tekstu ze słuchu, test gramatyczny oraz rozumienie tekstu pisanego. W części ustnej odpytywano z jednego z trzech utworów literackich.    Sukcesem został uwieńczony udział w tej olimpiadzie lidzianki, uczennicy 9 klasy Karoliny Kołyszko 10 pozycja w 20-tu kilkuosobowej grupie. Jurorzy, a to wykładowcy Uniwersytetu w Białymstoku życzyli ambitnej lidziance dalszych sukcesów, wszakże reszta dzieci uczy się języka polskiego pod kierownictwem polonistek z Polski w szkołach polskich w Grodnie i Wołkowysku. 
***
10 lutego TKPZL zorganizowało niecodzienną lekcję historii - okrągły stół z okazji 70 rocznicy wywózek Polaków z Kresów Wschodnich II RP. Jej uczestnikami była kilkudziesięcioosobowa grupa młodzieży i dorosłych, zainteresowanych polską historią. W swoich referatach młodzież otwierała po kolei strony tamtych dramatycznych wydarzeń. Został zaprezentowany również film o obronie Grodna w 1939 r., tzn. z czego wszystko się rozpoczęło.
***
14 lutego TKPZL zorganizowało zabawę zapustową. Najpierw prowadząca zapoznała obecnych ze zwyczajami, obrzędami i tradycjami, związanym z zapustami. Potem wybrano jurorów z przedstawicieli męskiej połowy Towarzystwa. Ich zadaniem było wybrać najlepsze dania na suto zastawionym stole. Na najlepszych czekały nagrody. W dalszym ciągu imprezy odbywały się żartobliwe konkursy i gry. Piękna muzyka porywała do tańca. Przerwa nie była cichą i jałową: każdy otrzymał kartki z tekstami piosenek, które śpiewano z wielkim zaangażowaniem.
***   
21 lutego TKPZL obchodzono Dzień Języka Ojczystego, ustanowionego przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Uczestnikami obchodów były dzieci i młodzież ucząca się języka polskiego na ziemi Lidzkiej pod kierownictwem nauczycielek Iny Jankowskiej, Haliny Tersani oraz Swietłany Worono. Osobną grupę stanowili dorośli członkowie TKPZL, którzy zapragnęli sprawdzić swój poziom wiedzy języka ojczystego. Przed rozpoczęciem zawodów wszystkich przywitała pani konsul Katarzyna Grzechnik z Konsulatu Generalnego RP w Grodnie. Po części oficjalnej uczestników podzielono na grupy wg. zaawansowania znajomości języka polskiego. Uczestników czekały trzy zadania: dyktando, test ortograficzny oraz test wiedzy o Polsce. Najlepiej napisali dyktando Wiktoria Woronowicz z Brzozówki i Andrzej Kulikowski z Lidy. Andrzej Kulikowski był rownież najlepszym w teście ortograficzno-gramatycznym, natomiast w teście wiedzy o Polsce najlepiej wypadli Helena Anacko, Karolina Kołyszko i Maksim Jasiukiewicz. W grupie dorosłych pierwsze miejsce zajęła pani Anna Komincz. Wszyscy zwycięzcy otrzymali dyplomy oraz nagrody książkowe.
***
14 marca odbyło się spotkanie członków Towarzystwa. Prezes A. Kołyszko przypomniał o 70-tej rocznicy wywózek. Podane liczby i fakty dla wielu były zaskoczeniem. Ta krótka lekcja historii przygotowała zebranych do obejrzenia filmu o bliskiej tematyce – Obrona Grodna. Rok 1939. W drugiej części prezes opowiedział o aktualnych sprawach organizacji, odpowiedział na pytania dotyczące otrzymania wiz oraz Karty Polaka. Na zakończenie spotkania wszyscy otrzymali upominki w postaci kalendarzyków kieszonkowych z podobiznami dwóch obywateli honorowych naszego miasta – Józefa Piłsudskiego oraz Edwarda Śmigłego Rydza. Kalendarze wydano staraniem Towarzystwa dla upamiętnienia 90-tej rocznicy wyzwolenia Lidy od bolszewików 27 września 1920 r.
***
18 marca w Lidzkim Muzeum odbyło się posiedzenie klubu krajoznawczego. Zainteresowanie historią Lidy i Ziemi Lidzkiej zgromadziło w tym dniu ludzi starszych i młodszych, by wysłuchać wykładu prezesa TKPZL A. Kołyszko pt. Lida i Ziemia Lidzka w polskiej historiografii. Temat wywołał żywe zainteresowanie, szereg pytań i wymianę zdań.
***
19 marca młodzież ucząca się języka i polskiej historii odwiedziła muzeum w krupowskiej szkole, żeby zapoznać się z wybitnymi osobistościami z Krupowa i okolic, a są to m.in. Kazimierz Narbutt, Ignacy Domeyko, Wacław Szukiewicz i Witold Pilecki.
***
21 marca w Grodnie odbyło się IV Ogólnokrajowe Dyktando Polskie. Licznie były przedstawione Lida i rejon lidzki – prawie 60 osób, wśród których była młodzież ucząca się języka polskiego, kilku nauczycieli i osób dorosłych. Z tego grona Renata Zaleska otrzymała wyróżnienie, a pani Halina Teresani – trzecie honorowe miejsce.
*** 
10 kwietnia w Muzeum Lidzkim została uroczyście otwarta wystawa naszego ziomka, znanego poskiego malarza, wykładowcy Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku Czesława Tumilewicza. To nie lada wydarzenie w życiu kulturalnym naszego miasta. Wystawę zorganizowano z inicjatywy i staraniem TKPZL.
***
W końcu kwietnia Lidę odwiedziła niezwykła wycieczka z Polski – członkowie bractwa rowerowego z Radomia. Trzeba było podziwiać tych amatorów podróży, którzy nie zważając na aurę wyruszają w świat. Wielu z nich tym sposobem zwiedziło całą Europę. Bractwo rowerowe ma w swoich szeregach ludzi różnych zawodów, poglądów politycznych – łączy ich umiłowanie podróży i historii. Tym razem trasa prowadziła peleton przez Białoruś – Grodno, Lidę, Nowogródek. W Lidzie rowerzystów podejmowało Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Lidzkiej. Goście zwiedzili nasze miasto, w tym także stary cmentarz katolicki, gdzie zapalili znicze i złożyli kwiaty przy krzyżu katyńskim.
***
W dniu 2 maja w naszej diecezji obchodzono Dzień Matki. Gośćmi i uczestnikami obchodów Dnia Matki w dziekanacie oszmiańskim byli lidzianie – Polski Zespół Ludowy „Kresowiacy” oraz Młodzieżowy Teatr „Tęcza”. Najpierw lidzianie udali się do Borun, dokąd przybyły grupy pielgrzymkowe matek z różnych miejscowości, by oddać w opiekę MB Boruńskiej swoje rodziny i domy. „Kresowiacy” śpiewali podczas uroczystej Mszy św. Po mszy młodzi artyści pokazali spektakl „Gość oczekiwany” wg Zofii Kossak. Śpiew zespołu towarzyszył także liturgii w kościele w Oszmianach, gdzie również był pokazany spektakl „Gość oczekiwany”.
***
W dn. 3 maja delegacje TKPZL oraz Klubu Żołnierzy Armii Krajowej w Lidzie razem z rodakami z całej Grodzieńszczyzny obchodzili święto Konstytucji 3 Maja w Grodnie. Najpierw w kościele bernardyńskim modlono się za Polskę i Polaków rozsianych po całym świecie pod przewodnictwem ordynariusza diecezji grodzieńskiej bpa Aleksandra Kaszkiewicza. Następnie w teatrze dramatycznym odbył się okolicznościowy koncert chóru Filharmonii Olsztynskiej.
***
8 maja w Domu ZPB została odsłonięta drewniana tablica pamiątkowa ku czci 600-lecia bitwy Grunwaldzkiej, autorstwa Tadeusza Malewicza z Grodna.
***
W dniu 9 maja, w rocznicę zakończenia wojny w Europie delegacja TKPZL złożyła wieńce i zapaliła znicze na grobach polskich żołnierzy w Nowosiołkach, Lipniszkach, Jancewiczach, Wawiórce. Natomiast 10 maja – pod krzyżem katyńskim w 30 dni po katastrofie pod Smoleńskiem.
***   
16 maja Lidzkie Muzeum po raz pierwszy uczestniczyło w ogólnoświatowej akcji „Noc w muzeum”. Z tej okazji pracownicy placówki przyszykowali bogaty program, oprócz stałych wystaw pracowały wystawy jednego dnia – „Ślad wikingów na Ziemi Lidzkiej”, „Wystawa przedmiotów kultu religijnego”, można było posłuchać starych wojskowych piosenek, zatańczyć pod dźwięki płyt gramofonowych. Zakończyła się impreza o 24.00 przedstawieniem fire-show.
***
Zespół „Kresowiacy” został odznaczony dyplomem laureata Festiwalu Kultur Narodowościowych w Grodnie. Na zakończenie święta zespół zaśpiewał w koncercie galowym na scenie głównej na placu Sowieckim.
***
W wigilię św. Jana, 23 czerwca, zespół „Kresowiacy” zaśpiewał w parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Iwiu. Każdego roku proboszcz ks. Jan Gawecki zaprasza artystów z Lidy na dzień 23 czerwca. Po wspólnej modlitwie podczas uroczystej liturgii, w której uczestniczyło 7 kapłanów, „Kresowiacy” zaśpiewali dla zebranych parafian piosenki ludowe. Mieszkańcy Iwia gorąco oklaskiwali każdy utwór. Tak wiec, święto udało się.
***
23 czerwca „Kresowiacy” koncertowali w Oszmianie, gdzie są lubiani i gorąco oklaskiwani. Życzenia dla wszystkich solenizantów, kwiaty, koncert świąteczny zespołu „Kresowiacy”, wspólna kolacja gospodarzy i gości – to wszystko złożyło się na obchody dnia św. Jana.
***
25 czerwca Lidzka Rejonowa Rada Deputowana zadecydowała o zmianie nazw kilku ulic. Z połączenia ulic Łomonosowa, Pobiedy, odcinka Engielsa i Nowoprudzkiej powstał prospekt Pobiedy. Odcinek ulicy Engielsa w okolicach zamku otrzymał nazwę ul. Grunwaldzka, bulwar Czapajewa otrzymał nazwę „bulwar księcia Giedymina”. Zjawiła się w naszym mieście także ulica Zamkowa zamiast dawnej Komsomolskiej. Naszym zdaniem to jest dobry początek. Jak najszybciej powinni zniknąć nazwy Sowiecka, Lenińska, Komunistyczna oraz inne, nie mające nic wspólnego z miastem, a tylko z komunistyczną ideologią.
***
Wakacje – to pora podróży i wycieczek, co może potwierdzić grupa starszej młodzieży, która przebywała w Polsce w dn. 10-20 czerwca br. Wyjazd był możliwy dzięki nawiązanej współpracy między TKPZL i oddziałem „Wspólnoty polskiej” w Opolu. Dzieci nie tylko odpoczywały i zwiedzały, ale brały czynny udział w warsztatach plastycznych i artystycznych. Zajęcia nosiły charakter integracyjny albowiem połączyły i zaprzyjaźniły młodych Polaków ziemi lidzkiej i Opolszczyzny.
***
29 czerwca grupa dzieci i młodzieży, ucząca się języka polskiego w Centrum Twórczości i nie tylko zwiedziła strony mickiewiczowskie: Nowogródek z muzeum Wieszcza i jezioro Świteź. Pomodlono się również w miejscu stracenia 11-u błogosławionych sióstr Nazaretanek. Wycieczkę dla dzieci zorganizowało TKPZL, a dofinansował Konsulat RP w Grodnie, za co serdecznie dziękujemy.
***
24 czerwca grupa dzieci i młodzieży z Centrum Twórczości zmierzała szlakiem Lida-Wawiórka-Wasiliszki-Żołudek-Lida, gdzie była życzliwie podejmowana przez proboszczów. Ten wyjazd również był dofinansowany przez Konsulat RP w Grodnie. Dziękujemy.
***
W czerwcu grupa członków zarządu TKPZL odwiedziła kraje Europy Zachodniej: Niemcy, Belgię, Francię, Holandię, gdzie przy okazji zorganizowano spotkania z rodakami jak również z polskimi europarlamentarzystami.